Diorama İnsan Figürleri: El Yapımı Karakterler | Gül İpek
Diorama İnsan Figürleri
Dioramalarımda yer alan insan figürlerini, anlatılan dönemin kimliğine ve sahnedeki karakterin yaşamına uygun biçimde hazırlıyorum. 1/6 ölçekli figürlerin dönem kostümleri , başlıkları ve tüm ince ayrıntıları el yapımıdır.
Benim için bir insan figürü yalnızca sahneyi tamamlayan bir unsur değildir. Yüzündeki ifade, bakışının yönü, duruşu, ellerinin konumu ve üzerindeki giysi; anlatılan hikâyenin zamanını, coğrafyasını ve toplumsal yapısını görünür kılar.
Kostüm hazırlığında döneme ait giyim biçimlerini araştırıyor; kumaş türünü, rengini, dokusunu, kesimini ve kullanım biçimini karaktere göre belirliyorum. Kostümleri gerçek dönem kumaşlarından yararlanarak, 1/6 ölçeğin oranlarına uygun şekilde tek tek elde dikiyorum. Sarık, kuşak, kaftan, iç giysi ve işlemeli kenarlar gibi ayrıntıları da aynı tarihsel bütünlüğün parçası olarak ele alıyorum.
Dioramalarda İnsan Figürleri
Yüzlerde tek tip bir anlatım kullanmıyorum. Her karakterin yaşı, yaşam koşulları, mesleği ve sahnedeki rolü; ten tonuna, göz çevresindeki izlere, sakalına ve yüz ifadesine yansıyor. Böylece figür, yalnızca insan biçiminde bir obje olmaktan çıkarak dioramanın hikâyesini taşıyan gerçek bir karaktere dönüşüyor.
Çünkü güçlü bir diorama yalnızca bir mekânı göstermez; o mekânda yaşamış insanları da yeniden anlat
Diorama insan figürleri
Hafsa Sultan ve Mesir Macununun Doğuşu
Bu diorama, Kanûnî Sultan Süleyman’ın annesi Hafsa Sultan ile Merkez Efendi’ye ilişkin, Manisa’nın kültürel hafızasında önemli bir yere sahip olan tarihî rivayeti anlatıyor.
Rivayete göre hastalanan Hafsa Sultan için Merkez Efendi, 41 çeşitli bitki ve baharatlardan özel bir karışım hazırlar. Daha sonra “mesir macunu” adıyla anılacak bu karışımın Hafsa Sultan’ın iyileşmesine yardımcı olduğuna inanılır. Şifa verdiği düşünülen macunun halka dağıtılmasıyla başlayan gelenek, yüzyıllar boyunca yaşatılarak Manisa’nın önemli kültürel değerlerinden birine dönüşür.
Dioramada Hafsa Sultan’ı hasta yatağında gösteren sahneyi 1/6 ölçekte hazırladım. Figürün yüzündeki yorgun ifade, kapalı gözleri ve dinlenme hâli, anlatının duygusunu görünür kılıyor.
Yatağın tekstil ayrıntılarında,kadife gerçek ipek saten ve danteller kullandım. Örtüleri, yastıkları ve kumaş katmanlarını 1/6 ölçeğin oranlarına uygun biçimde tek tek hazırladım. Kumaşların dokusu, işlemeli yüzeyler ve çini desenleri yalnızca dekor değil; sahnenin dönemini, mekânın atmosferini ve Hafsa Sultan’ın konumunu anlatan bütünün birer parçasıdır.
Bu sahne, tek bir figürü göstermekten öte; şifa arayışından doğarak yüzyıllardır yaşayan bir geleneğin başlangıcını üç boyutlu bir anlatımla canlandırıyor.
